Pytania o dostępne ulgi i programy wsparcia są powszechnym tematem wśród osób planujących powrót z emigracji do Polski. Z jakich instrumentów można skorzystać po przyjeździe z zagranicy?
Praca
Zasiłek dla bezrobotnych
Osoba wracająca do Polski po pracy w innym kraju członkowskim UE/EFTA w pierwszej kolejności powinna starać się o zasiłek dla bezrobotnych w kraju ostatniego zatrudnienia (ubezpieczenia). Dopiero po uzyskaniu świadczenia z tego kraju może starać się o jego transfer.
W przypadku powrotu bez prawa do transferu, w określonych przypadkach można starać się o przyznanie polskiego zasiłku dla bezrobotnych.
Bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy może uzyskać różne świadczenia, m.in.: zasiłek dla bezrobotnych, stypendium (z tytułu odbywania stażu czy szkolenia), dodatek aktywizacyjny (z tytułu podjęcia pracy w okresie pobierania zasiłku). Więcej informacji na ten temat znajduje się w artykułach na stronie Zielonej Linii.
Doradztwo i pośrednictwo zawodowe
Jednym z podstawowych zadań powiatowych urzędów pracy jest aktywizacja osób bezrobotnych. W tym celu można skorzystać z usług doradcy zawodowego, który może pomóc w podjęciu decyzji dot. rozwoju zawodowego, czy pośrednika pracy, w celu znalezienia odpowiedniego zatrudnienia.
Urząd może udzielić osobom bezrobotnym różnorakiego wsparcia, m.in. skierować na staż czy do wykonywania prac interwencyjnych lub prac społecznie użytecznych. Wśród dostępnych opcji znajdują się także takie rozwiązania, jak grant na utworzenie stanowiska pracy zdalnej czy bon na zasiedlenie. Więcej informacji na temat dostępnych opcji można znaleźć tu.
Niezależnie od powyższego, nawet osoby, które nie są zarejestrowane jako bezrobotne czy poszukujące pracy, mogą zgłosić się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w celu konsultacji z doradcą zawodowym. Pomoże on w: wyborze odpowiedniego miejsca pracy, podjęciu działalności gospodarczej czy planowaniu życia zawodowego. Przykładowe informacje ze strony Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie.
Przedsiębiorczość
Dotacja na podjęcie działalności gospodarczej z urzędu pracy
Osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako: bezrobotna lub poszukujący pracy niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej opiekun osoby niepełnosprawnej, lub absolwent Centrum/Klubu Integracji Społecznej przy spełnieniu określonych warunków może ubiegać się o jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się na stronie Zielonej Linii oraz w ogłoszeniach danych urzędów w sprawie naborów na ten cel.
Pożyczka na samozatrudnienie
W ramach programu Banku Gospodarstwa Krajowego osoby planujące samozatrudnienie mogą uczestniczyć w naborach wniosków o przyznanie pożyczki na samozatrudnienie. Więcej informacji na stronie BGK.
Fundusze Europejskie
Na portalu Funduszy Europejskich można zapoznać się z informacjami dotyczącymi planowanych naborów, a także skorzystać z wyszukiwarki dotacji, dzięki którym można łatwiej znaleźć źródła finansowania planowanej przez siebie działalności. Informacji w tym zakresie udzielić mogą też Punkty Informacyjne FE.
Lokalne Grupy Działania
Osoba planująca rozpoczęcie działalności gospodarczej na wsi może zapytać w swoim urzędzie gminy o Lokalne Grupy Działania. Informacje o ich działalności można znaleźć także w bazie. Część z nich oferuje dotacje na zakładanie firmy.
Start-upy
Zgodnie z informacjami na stronie biznes.gov.pl, podmioty wpisujące się w definicję „start upów” mogą poszukiwać źródła finansowania w działających na rynku funduszach kapitału zalążkowego (seed capital), funduszy podwyższonego ryzyka (venture capital) oraz aniołach biznesu czy instytucjach otoczenia biznesu: parkach technologicznych i inkubatorach przedsiębiorczości. Do wspierania start-upów przeznaczony jest również program realizowany przez PARP „Startup Booster Poland – Smart UP”.
Start-upy z Polski Wschodniej mogą dodatkowo liczyć na doradztwo oraz bezzwrotne finansowanie z programu Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej. Na bardzo wczesnym etapie rozwoju mogą one skorzystać z platform startowych, które oferują kompleksową i darmową pomoc. Ich listę można znaleźć tu.
Instytucje wspierające biznes
Przedsiębiorcy poszukujący finansowania, doradztwa lub innej formy wsparcia związanej ze startem lub rozwojem swojego biznesu mogą rozważyć kontakt z instytucjami działającymi w tym zakresie. Są to m.in. BGK, PARP, PFR czy PAiH. Ponadto często działalność prowadzą lokalne zrzeszenia przedsiębiorców czy biznesów, które również mogą być cennym wsparciem.
Preferencyjne składki na ubezpieczenie społeczne
Osoba rozpoczynająca w Polsce działalność gospodarczą może być czasowo zwolniona z obowiązku odprowadzania składek lub opłacać je w niższej wysokości. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie ZUS.
Mały ZUS plus
To skierowana do mniejszych przedsiębiorców możliwość opłacania niższych składek na ubezpieczenia społeczne. Więcej o Mały ZUS plus.
Ulgi i umorzenia w zakresie składek
Przedsiębiorca zadłużony w ZUS może skorzystać z kilku opcji umożliwiających mu porozumienie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Może on m.in. ubiegać się o odroczenie terminu płatności składki, rozłożyć spłatę zadłużenia na raty czy wystąpić o jego umorzenie. Informacje w tym zakresie znajdują się tutaj.
Edukacja i nauka
Wsparcie w edukacji dzieci
Dziecko wracające z zagranicy musi wypełniać obowiązek szkolny w Polsce. W tym artykule opisaliśmy procedurę związaną z przyjmowaniem do szkół dzieci wracających z zagranicy oraz formy wsparcia w nauce oraz adaptacji w nowym środowisku szkolnym.
Za pomocą wyszukiwarki dostępnej na stronie rspo.gov.pl można wyszukać listę placówek szkół i placówek oświatowych działających w danej okolicy. W przypadku pytań lub wątpliwości dotyczących rekrutacji/przyjęcia dziecka do szkoły, warto skontaktować się z dyrekcją danej placówki.
Ewentualnych wyjaśnień może udzielić także właściwe kuratorium oświaty, których lista dostępna jest tutaj.
Programy NAWA
Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej realizuje programy, z których mogą skorzystać np. naukowcy lub młodzież polskiego pochodzenia. Zakładają one m.in. stypendia czy sfinansowanie kosztów przeprowadzki. Szczegółowe informacje dotyczące poszczególnych programów, harmonogramu naborów i zasad uczestnictwa znajdują się na stronie internetowej NAWA.
NAWA zajmuje się także współpracą i wymianą międzynarodową. Umożliwia to skorzystanie z oferty wyjazdowej i przyjazdowej, programów stypendialnych czy grantowych.
Uznawalność zagranicznych świadectw szkolnych
Chcąc podjąć studia w Polsce należy pamiętać, że w tym celu konieczne może być przedstawienie informacji dyrektora NAWA o świadectwach lub innych dokumentach potwierdzających uprawnienie do przyjęcia na uczelnię. Informacje na ten temat dostępne są tu.
Uznawalność zagranicznych dyplomów w Polsce
NAWA prowadzi także System KWALIFIKATOR, dzięki któremu osoba posiadająca zagraniczny dyplom lub stopień naukowy może dowiedzieć się na jakiej zasadzie dokument ten jest uznawany w Polsce. Można także zwrócić się o wydane indywidualnej informacji o dyplomie.
Świadczenia rodzinne
800+
Świadczenie wychowawcze w wysokości 800 zł miesięcznie przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18. roku życia, bez względu na dochód osiągany przez rodzinę. Przyjmowaniem wniosków i wypłatą świadczenia zajmuje się ZUS. Więcej informacji.
Becikowe
To 1000 zł jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Wniosek o jego przyznanie składa się w urzędzie gminy/miasta, ew. ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na adres zamieszkania. Informacje w tym zakresie znajdują się pod linkiem: Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka
Dobry Start
Program „Dobry Start” to przyznawane raz w roku świadczenie (300 zł) na wyprawkę szkolną dziecka, bez względu na dochód rodziny. Szczegółowe informacje na stronie ZUS.
Świadczenie rodzicielskie
Przysługuje przede wszystkim rodzicom nieotrzymującym zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Mogą oni liczyć na świadczenie w wysokości 1000 zł netto. Wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego należy złożyć w urzędzie gminy/miasta. Więcej informacji: Świadczenie rodzicielskie – tzw. Kosiniakowe
Karta Dużej Rodziny
KDR to system zniżek i dodatkowych uprawnień przysługujących rodzinom z co najmniej trojgiem dzieci. O jej wydanie należy zwrócić się do gminy właściwej ze względu na adres zamieszkania. Informacje w tym zakresie można znaleźć na stronie internetowej MRPiPS: https://www.gov.pl/web/rodzina/karta-duzej-rodziny-ogolne
Aktywny Rodzic
To program wspierający rodziców w aktywności zawodowej i wychowaniu dziecka. Rodzice mogą skorzystać z jednego spośród trzech świadczeń: „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w żłobku” oraz „aktywnie w domu”. W ich ramach można uzyskać dopłatę od 500 do nawet 1900 zł miesięcznie. Przyjmowaniem wniosków o świadczenie zajmuje się ZUS. Informacje w tym zakresie można znaleźć na naszej stronie: Program Aktywny Rodzic
„Za życiem”
To jednorazowe świadczenie w wysokości 4000 zł, o które może wystąpić matka lub ojciec dziecka, jego opiekun prawny lub faktyczny w przypadku urodzenia się żywego dziecka z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem lub nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu. Więcej informacji na stronie MRPiPS.
Fundusz alimentacyjny
To fundusz, z którego o wsparcie materialne mogą ubiegać się osoby uprawnione do otrzymywania alimentów, ale ze względu na nieskuteczność egzekucji alimentacyjnej ich nie otrzymują. Więcej szczegółów pod tym adresem.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
Ojciec, matka, opiekun prawny lub faktyczny samotnie wychowujący dziecko może, po spełnieniu określonych warunków, liczyć na przyznanie związanego z tym faktem dodatku. Więcej informacji znajduje się tu: Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka
W Polsce można się też ubiegać o różnego rodzaju renty. Są to m.in.: renta z tytułu niezdolności do pracy, renta wdowia, renta rodzinna czy renta socjalna. Szczegółowe informacje znajdują się na stronach ZUS.
Dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych
Osoba z przyznanym w Polsce prawem do emerytury lub renty może w określonych warunkach ubiegać się o różnego rodzaju dodatki. Są to m.in. dodatek pielęgnacyjny, dodatek kombatancki, dodatek weterana poszkodowanego czy ryczałt energetyczny lub ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla. Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami na stronach ZUS.
W obliczu trudnej sytuacji życiowej i finansowej można zwrócić się o pomoc do właściwego ze względu na adres zamieszkania ośrodka pomocy społecznej. Ewentualna pomoc społeczna zostanie udzielona w zależności od konkretnej sytuacji.
Finanse i podatki
Ulga na powrót
Ulga ta polega na zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodów (maksymalnie do kwoty 85 528 zł) osiągniętych z niektórych źródeł po powrocie do Polski. Można z niej korzystać przez cztery kolejno następujące po sobie lata, licząc od początku roku, w którym zmieniło się miejsce zamieszkania lub od początku roku następnego. Szczegółowe zasady korzystania z tej ulgi opisane zostały w naszym artykule.
Ulga dla rodzin 4+
Jeśli wychowujesz co najmniej czworo dzieci, możesz skorzystać z przysługującej w Polsce ulgi dla rodzin 4+. Szczegółowe zasady przedstawiliśmy tutaj.
Ulga na dziecko
Jeśli posiadasz dziecko (dzieci), w rocznym zeznaniu podatkowym możesz zastosować związane z tym odliczenie. Szczegółowe informacje w tym zakresie dostępne są w artykule Ulga na dzieci.
Ulga abolicyjna
Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym i uzyskujesz przychody z zagranicy, do których zastosowanie ma metoda proporcjonalnego odliczenia, możesz skorzystać z ulgi abolicyjnej.
Inne ulgi
Zasady korzystania z innych ulg i odliczeń od podatków (ulga na Internet, ulga dla młodych, ulga dla rodzin i inne) dostępne są w serwisie Podatki.gov.pl.
Mienie przesiedlenia
Wracając do Polski spoza UE możesz skorzystać ze zwolnienia z cła w ramach przewożonego mienia przesiedlenia. W tym celu musisz spełnić określone warunki. Kwestie te poruszyliśmy tui tutaj.
Mieszkalnictwo
Mieszkanie komunalne
Osoby zamieszkałe w Polsce mogą starać się, w ramach możliwości danego samorządu, o przydział lokalu komunalnego. Tryb i zasady ich przyznawania zależą bezpośrednio od rozwiązań przyjętych w danym samorządzie. Dlatego ubiegając się o takie mieszkanie, warto sprawdzić informacje w urzędzie lub na jego stronie internetowej.
Dodatek mieszkaniowy
W przypadku trudnej sytuacji finansowej, można wystąpić do urzędu gminy o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jest to świadczenie, które ma pomóc w pokryciu części kosztów związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (dotyczy to zarówno ich właścicieli, jak i najemców). Więcej informacji na temat tego programu zawarliśmy w naszym artykule.
Szczegółowe informacje dotyczące aktualnej polityki mieszkaniowej państwa, w tym innych niż wymienione tu instrumenty wsparcia, opisane są w artykule na naszej stronie internetowej oraz na stronach Ministerstwa Rozwoju i Technologii: Polityka mieszkaniowa oraz Pomoc mieszkaniowa.
Osoby posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności mogą starać się o dofinansowanie niektórych usług. Możliwe jest choćby wnioskowanie o dofinansowanie na zakup protezy, serwisu sprzętu elektronicznego, turnusu rehabilitacyjnego, ale także kosztów związanych z uzyskaniem prawa jazdy czy wyższego wykształcenia. Dostępne opcje ubiegania się o dofinansowanie opisane są w domenie gov.pl (Usługi dla obywatela – Zdrowie).
Świadczenie wspierające
Osoba dorosła z orzeczonym stopniem niepełnosprawności może zwrócić się do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania ws. niepełnosprawności o przyznanie świadczenia wspierającego.
Prawo
System bezpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego
Osoby, których sytuacja życiowa nie pozwala skorzystać z płatnej usługi prawnika, mogą skierować się do systemu bezpłatnego poradnictwa. Składa się on z:
nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;
nieodpłatnej pomocy prawnej;
nieodpłatnej mediacji.
Z pomocy tej można skorzystać w około 1500 punktach w całej Polsce – w każdym powiecie. Szczegółowe informacje ws. form poradnictwa i zapisów na nie znajdują się na tej stronie internetowej.
Dodatkowo w 15 miejscowościach w Polsce można skorzystać także z bezpłatnych porad prawnych udzielanych przez studentów wydziałów prawa (pod nadzorem uprawnionego prawnika). Ich listę można znaleźć pod tym adresem.
Pomoc pokrzywdzonym przestępstwem
Osoby poszkodowane w następstwie popełnionego przestępstwa mogą zwrócić się o pomoc w ramach Funduszu Sprawiedliwości. Na tej stronie dostępna jest lista ośrodków wsparcia. Do czasu rozstrzygnięcia ofert w konkursie realizowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, pełna pomoc postpenitencjarna (materialna, psychologiczna, zawodowa) świadczona jest przez kuratorów sądowych przy sądach rejonowych.
Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność do narodu polskiego. Jej posiadacz ma szereg uprawnień, w tym jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę w Polsce, a jeśli złoży wniosek o zezwolenie na pobyt stały, może ubiegać się o świadczenie przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów zagospodarowania i bieżącego utrzymania w RP.
Należy pamiętać, że poza instrumentami oferowanymi przez instytucje publiczne, wsparcie lub pomoc oferować mogą także organizacje pozarządowe (NGO). Możliwość taka zależy często od profilu działalności danego stowarzyszenia czy fundacji oraz właściwości terytorialnej.
Jeśli szukasz dodatkowej pomocy, spoza źródeł wymienionych wyżej, warto sprawdzić, czy w rejonie twojego zamieszkania nie funkcjonuje organizacja pozarządowa, świadcząca określoną pomoc. Ich listę można zazwyczaj znaleźć na stronach urzędów gmin czy powiatu. Wyszukiwarkę takich podmiotów można znaleźć także pod tym adresem.
Świadczenia z zagranicy
W niektórych przypadkach możliwe jest ubieganie się o transfer świadczeń przyznanych za granicą. Procedura ta dotyczy m.in. zasiłków dla osób bezrobotnych, rent i emerytur oraz niektórych świadczeń rodzinnych z państw członkowskich UE i EFTA.
Przed przeprowadzką warto zapoznać się z procedurami lub zwrócić się bezpośrednio do instytucji wypłacającej świadczenie o możliwość jego transferu.
Informacje w tym zakresie znajdują się w Powrotniku.
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu powroty.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
